[]

چه باید کرد؟ | احسان شریعتی (کانال تلگرام احسان شریعتی ـ آبان ۱۳۹۸)

چه باید کرد؟

احسان شریعتی

منبع: کانال تلگرام احسان شریعتی

تاریخ: آبان ۱۳۹۸

این مقاله پیش درآمدی است بر ترجمه «جه باید کرد» دکتر شریعتی به زبان عربی که به‌زودی منتشر خواهد شد.

(بیشتر…)

از عرفان سنتی تا عرفان شریعتی | علی طهماسبی (مشهد ـ ۳۰ خرداد ۱۳۹۸)

از عرفان سنتی تا عرفان شریعتی

علی طهماسبی
منبع: سخنرانی به مناسبت چهل و دومین سالگرد هجرت شریعتی در مشهد
تاریخ: ۳۰ خرداد ۱۳۹۸

 

این سخنرانی به مناسبت چهل و دومین سالگرد هجرت شریعتی در ۳۰ خرداد ۱۳۹۸ در مشهد ایراد شده است.

(بیشتر…)

ویژگی‌های نثر ادبی دکتر علی شریعتی | امین یاری (ماهنامه انشا و نویسندگی ـ تیر ۱۳۹۸)

ویژگی‌های نثر ادبی دکتر علی شریعتی

امین یاری
منبع: ماهنامه انشا و نویسندگی
تاریخ: تیر ۱۳۹۸

 

در شماره ۱۰۵ ماهنامه انشا و نویسندگی، مقاله‌ای با عنوان «ویژگی‌های نثر ادبی دکتر علی شریعتی» به قلم امین یاری به چاپ رسیده است. در این مقاله نثر ادبی شریعتی در سه سطح زبانی، فکری و ادبی مورد بررسی قرار گرفته است.

(بیشتر…)

سخنران مُجاهد؛ پرونده‌ای در نقد علی شریعتی (ماهنامه قلم‌یاران ـ تیر ۱۳۹۸)

سخنران مجاهد

پرونده‌ای در نقد علی شریعتی‌‌‌‌‌‌‌
منبع: ماهنامه قلم‌یاران
تاریخ: تیر ۱۳۹۸

 

ماهنامه فرهنگی اجتماعی قلم یاران به سردبیری آذر ارکانی پرونده ویژه ای را در نقد علی شریعتی تحت عنوان «سخنران مجاهد» در شماره تیر ماه ۱۳۹۸ خود به چاپ رسانده است. عناوین مطالب مندرج در این پرونده عبارتند از:

  • مردی سفید با صورتک سیاه: سیامک سپهرنیا
  • شریعتی مقلد سورل: نظام بهرامی کمیل
  • شریعتی و عقل عقیم او: قربان عباسی
  • علی شریعتی احیاگر ایدئولوژی الموتی در ایران: اشکان زارع
  • شریعتی کپی برابر اصل فردید: محمد محبی
  • استعمار فرهنگی و استثمار اقتصادی دو روی سکه امپریالیسم: گفتگو با فرزین وحدت
  • اسلام همچون ابزار فکری و ایمانی: گفتگو با موسی اکرمی

شریعتی و عدالت | گفت‌وگو با احسان شریعتی (ماهنامه ایران فردا ـ خرداد ۱۳۹۸)

شریعتی و عدالت

گفت‌وگو با احسان شریعتی

منبع: ماهنامه ایران فردا

تاریخ: خرداد ۱۳۹۸

 

شماره ۴۹ (خرداد ۱۳۹۸) ماهنامه ایران فردا در بر دارنده‌ی گفت‌وگویی با احسان شریعتی است که پیرامون نسبت میان اندیشه شریعتی و مسئله‌ عدالت انجام شده. متن کامل این گفت‌وگو را در ادامه مطلب می‌خوانید:

(بیشتر…)

توجه به شریعتی اضطرار است نه تفنن | گفت‌وگو با آیدین ابراهیمی و محمدحسین بادامچی (خبرگزاری ایبنا ـ ۳۰ خرداد ۱۳۹۸)

توجه به شریعتی اضطرار است نه تفنن

گفت‌وگو با آیدین ابراهیمی و محمدحسین بادامچی
منبع: خبرگزاری ایبنا
تاریخ: خرداد و تیر ۱۳۹۸

 

در سالگرد شهادت شریعتی، خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) گفت‌وگویی با آیدین ابراهیمی و محمدحسین بادامچی پیرامون اندیشه شریعتی ترتیب داده است. این گفت‌وگو در دو بخش مجزا روی سایت این خبرگزاری منتشر شده است که متن کامل آن را می‌توانید در ادامه مطلب بخوانید:

 

بخش اول

برای آغاز گفت‌وگو، آقای ابراهیمی به عنوان کسی که سابقه حضور در بنیاد شریعتی را داشته‌اید، به گمان شما اصطلاح نوشریعتی و مقوله بازگشت به شریعتی به چه صورتی مفهوم‌بندی شده و می‌شود؟
ابراهیمی:
در تاریخ اندیشه معاصر ایران به خصوص از مشروطه به این سو ما فراز و نشیب زیادی داشته‌ایم. در این میانه و در بستر اندیشه معاصر یک جریان اصیل و پایدار اجتماعی که معروف به نواندیشی دینی است در ایران و منطقه خاورمیانه شکل گرفت و جریانی در ذیل این جریان اصلی نیز در ایران شکل گرفت که معروف به نهضت شریعتی است. از سوی دیگر شریعتی در ذیل دسته‌بندی‌ای می‌گنجد و گنجانده شده که «متفکران انقلابی» را شامل می‌شود. ساختارهایی که شریعتی از لحاظ نظام اندیشه‌ای در جامعه ایجاد می‌کرد و نقدها و نفی‌هایی که شریعتی در حوزه جامعه یا دین طرح می‌کرد در بستری انقلابی مورد فهم قرار می‌گرفت.
پس از انقلاب نیز از سوی کسانی نظیر عبدالکریم سروش و… مباحث فراوانی در مورد شریعتی ارائه شد اما در این میان مسئله‌ای که طرح شد این بود که چگونه و با چه متر و معیاری تفکر شریعتی هنوز قابلیت خوانش دارد و روایت او از دین و جامعه و تاریخ حتی با زبانی که گاه زبان ایدئولوژیک نامیده می‌شود (با تعریف خاصی که برخی از منتقدین از ایدئولوژی ارائه می‌دهند) هنوز در جامعه خریدار دارد و گویی تفکرات شریعتی نوعی دیالکتیک بین منتقدانش و جامعه ایجاد می‌کند. در این‌جا بود که دوستداران شریعتی که در بنیاد شریعتی گرد آمده بودند تصمیمی خلق‌الساعه گرفتند تا به نوعی از نوشریعتی حرف بزنند. به نظر من نوشریعتی پوششی بر میل پنهان به برائت از شریعتی است. آنگونه که احسان شریعتی از مقوله نوشریعتی سخن گفته‌اند، از سه‌گونه احتمال خوانش برای اصطلاح نوشریعتی طرح کرده‌اند. او می‌گوید نوشریعتی نه no به معنای نفی میراث شریعتی است، نه now به معنای آوردن میراث شریعتی به زمان حاضر و نه new به معنای تفکر پساشریعتی هم نیست. نوشریعتی به معنای بازگرداندن شریعتی به متن خویش و رجوع دوباره به آثار شریعتی تعبیر می‌شود. این کار توسط چه کسانی انجام می‌پذیرد؟ نوشریعتی‌ها انگار از قبل ایجاد شده‌اند و بعد نوشریعتی تعریف شده است. یعنی بر خلاف جریان‌های فکری‌ای که ابتدا در بستر جامعه رخ می‌دهند و ما سپس رخدادها را نام‌گذاری می‌کنیم، انگار در اینجا اول نوشریعتی نام‌گذاری شد و بعد از آن قرار است نام‌گذاری شود.

(بیشتر…)

آثار شریعتی از پرفروش‌ترین کتاب‌های ترکیه است | گفت‌وگو با مسعود صدرمحمدی (خبرگزاری مهر ـ ۱۰ تیر ۱۳۹۸)

آثار شریعتی از پرفروش‌ترین کتاب‌های ترکیه است

مسعود صدرمحمدی
منبع: خبرگزاری مهر
تاریخ: ۱۰ تیر ۱۳۹۸

 

آنچه در پی می‌آید گفت‌وگوی خبرگزاری مهر با مسعود صدرمحمدی، کارشناس مسائل ترکیه، درباره‌ی جایگاه آثار شریعتی در این کشور.

(بیشتر…)

از شریعتی چه چیزی مانده است | علی ربیعی (روزنامه شرق ـ ۱ تیر ۱۳۹۸)

از شریعتی چه چیزی مانده است

علی ربیعی
منبع: روزنامه شرق
تاریخ: ۱ تیرماه ۱۳۹۸

 

پس از آن همه عبور‌ها که از شریعتی صورت گرفت، هنوز هم انگار چیزی از آموزه‌های او با ماست. شاید نخستین نسلی که از شریعتی عبور کردند، مجاهدین خلق قبل از انقلاب بودند که او را ذیل عنوان «روشنفکر خرده‌بورژوایی» طبقه‌بندی کردند. این عبور نفاق‌آلود، نه در جریان بحثی آزاد و انتقادی بلکه در پس تاریک‌خانه‌های تیمی انجام گرفت؛ اما از بیان علنی آن خودداری شد. این عبور نمونه‌ای آشنا از محاکمه‌های درون‌گروهی سازمان بود که دامنه آن شامل مردگان نیز می‌شد. سال‌ها بعد، وقتی سازمان یادشده نقشی در حاشیه ماشین جنگ و تجاوز بعثی بر عهده گرفت، عبور از شریعتی نیز علنی شد. در جریان اعتراف‌سازی‌هایی که «انقلاب ایدئولوژیک» نام گرفت، برخی از اعضا را به آنجا کشاندند که شریعتی درون را «بالا بیاورند» و مرزبندی‌های ضد او را تیز‌تر و علنی‌تر کنند. در سطح درون‌گروهی گفتند «شریعتی اگر می‌ماند، با رژیم می‌رفت» و در سطح علنی، روزنامه «مجاهد» به نقل از یکی از کادرهای سازمان به نام محمدعلی توحیدی نوشت: شریعتی «راه‌سومی» بود، به قول خودش «مارکس-وبری» بود و بنابراین اسلام او نمی‌توانست از جنس اسلام سازمان باشد. چه تهمت‌های شیرینی و چه توصیف خوبی برای جامعه‌شناسی که در فراسوی مارکس و ماکس وبر، جایی مستقل برای خود دست‌وپا کند و ضمن پرهیز از عیوب هر دو، منظرنگری اقتصاد سیاسی را با جامعه‌شناسی وبری درهم آمیزد. پنجشنبه در چهل‌ودومین یاد‌مان شریعتی، احساس کردم هر نسلی انگار شریعتی خودش را دارد. این را می‌شد در بازتوصیف گفتمانی شریعتی دید؛ آنجا که جامعه‌شناسی جوان در بازتوصیف تز «چهار زندان» شریعتی از توان انسان در عصیان بر جبر‌های زندان خود، جامعه، تاریخ و طبیعت سخن می‌گفت و پرسش‌واره‌ای دشوار مطرح می‌کرد؛ در شرایطی که «خود» در مرکز و محور کنش‌های هر‌روزه شهروندان قرار گرفته است، چگونه می‌توان هویت جمعی را حول دموکراسی و عدالت شکل داد؟ به تعبیر دقیق‌تر آن سخنران، آن ایدئال مشترک که در دوره دوران‌ساز انقلاب منجر به شکل‌گیری «ما»ی همبسته شد، چگونه می‌تواند یک بار دیگر در تراز تکاملی تازه‌ای تکرار شود، بی‌آنکه استقلال فردی را در تابعیت از یک امر کلی مستحیل کند؟

(بیشتر…)

دکتر، ما و بحران‌های تو در تو | محسن آزموده (روزنامه اعتماد ـ ۲ تیر ۱۳۹۸)

دکتر، ما و بحران‌های تو در تو

محسن آزموده
منبع: روزنامه اعتماد
تاریخ: ۲ تیر ۱۳۹۸

 

شمار سال‌هايي كه از درگذشت علي شريعتي مي‎گذرد در حال نزديك شدن به سن و سال خود اوست. دكتر شريعتي در ۴۴ سالگي درگذشت اما اكنون ۴۲ سال است كه همچنان بحث‌برانگيزترين و مناقشه‌آميزترين متفكر معاصر تلقي مي‌شود و بدون اغراق و ترديد مي‌توان او را اثرگذارترين روشنفكر ايران خواند؛ خواه اين اثرگذاري را امري مثبت ارزيابي كنيم يا منفي، چنانكه همه اين برداشت‌ها در طول دهه‌هاي گذشته صورت گرفته. امسال نيز مراسم چهل‌ودومين سالگرد او از سوي بنياد شريعتي با استقبال فراوان مخاطباني از سنين و اقشار و گروه‌هاي مختلف جامعه برگزار شد، عصر پنجشنبه و در كانون توحيد. در اين مراسم چهره‌هاي سياسي و فرهنگي فراواني حضور داشتند و موضوع آن «ما و بحران‌هاي تو در تو» بود. البته پيش از سخنراني‌هاي فكري مراسم يادبودي براي زنده‌ياد دكتر پوران شريعت‌رضوي كه چند ماه پيش(بهمن ۹۷) از دنيا رفت، برگزار شد با ذكر خاطراتي از او و پخش تصاويري از مراسم تشييع و تدفين او كه با بي‌مهري‌هايي صورت گرفت. اما در بخش سخنراني‌ها آن‌طور كه آرمان ذاكري، مجري اين جلسه گفت، مسائل و مشكلات مختلف ايران امروز به انديشه‌هاي شريعتي عرضه شد و هر يك از سخنرانان كوشيدند با توجه به تخصص خود با توجه به مجموعه آثار شريعتي، راه‌حلي براي اين بحران بيابند. در صفحه پيش رو، گزارشي از اين گفتارها از نظر مي‌گذرد.

(بیشتر…)

شریعتی؛ چپ اسلام‌گرا یا چپ‌گرای مسلمان؟ | گفت‌وگو با عباس برومند اعلم (خبرگزاری ایکنا ـ ۲۹ خرداد ۱۳۹۸)

شریعتی؛ چپ اسلام‌گرا یا چپ‌گرای مسلمان؟

عباس برومند اعلم
منبع: خبرگزاری ایکنا
تاریخ: ۲۹ خرداد ۱۳۹۸

 

خبرگزاری ایکنا همزمان با سالگرد شهادت شریعتی، درباره‌ی مقبولیت آثار او در مصر گفت‌وگویی با عباس برومند اعلم (کارشناس مسائل شمال آفریقا) ترتیب داده است. این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید.

(بیشتر…)