photo_۲۰۱۷-۱۰-۱۸_۱۵-۳۶-۲۲ (2)

شریعتی، میراث فرهنگی و بوم‌زیست

مهنس محمد درویش، کویرشناس، کنشگر محیط زیست، و مدیر کل دفتر آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌ زیست، در مقدمه کنفرانس دکتر احسان شریعتی، زیر عنوان «محیط زیست: احیاء یا احتضار؟»، که روز شنبه ۲۲ مهر در تالار «همایش‌های بین‌المللی» این سازمان در پارک پردیسان برگزار شد، متنی از دکتر شریعتی را خواند بنام «ارزش» (در مجموعهٔ ۳۵، «آثار گوناگون»)، در اهمیت حفظ و انتقال «میراثِ فرهنگی»، میان نسل‌های یک سرزمین در طول تاریخ. موضوع کنفرانس این نکته بود که چرا «در سرزمین ما، از عصر مشروطه تا کنون، مُدرنیته، در نظر و عمل، به‌شکل معیوب وارد شد: تجددِ آمرانهٔ عصر پهلوی، که فاقدِ عنصر دموکراسی در کنار دولت-ملت‌سازی اقتدارگرا بود، نظام سنتی را ساقط کرد و بجایش مدرنیزاسیون ابزاری، تمرکزگرایی شهری، اقتصاد رانتی و دلالی را مستقر ساخت. نتیجه آن‌ که محیط‌ زیست، و میراث فرهنگی، بجای نوسازی، دستخوش تخریبی شالوده‌ شکنانه شد»؛ و راه برون رفت از بحران وخیم کنونی نیازمند کدام بینش بنیاداندیشانهٔ فلسفی است. «.. یکی از صحنه‏‌های قهرمانی ملت فرانسه هنگامی بود که آلمانی‏ها تابلوهای نفیس نقاشی رنوار، گوگن، وان‏گوگ، لوترک و ژرژسورا را به آلمان می‏بردند و پارتیزان‏‌های نیروی مقاومت فرانسه که مردم داوطلب غیرنظامی بودند با تمام قدرتی که داشتند کوشیدند تا بدون بمباران و شلیک و خرابکاری ترن حامل این «ارزش»های مطلق را سالم به‌دست آورند. کشته‏‌های بسیار دادند تا پنهان از چشم نازی‏‌ها، سقف این ترن را با گچ سفید کنند تا هواپیماهای متفقین آن‌را بمباران نکنند، تا اگر این تابلوها از دست مردم فرانسه هم برود، لااقل محفوظ بماند! » •  منبع: «ارزش»، م.آ. 35- آثار گونه‌گون، بخش اول (4 و 5- مشهد و حسینیه ارشاد (1343-1352)، اجتماعيات، کتبی)، تهران: آگاه، ص۵۱

ادامه