[]

دانشکده ادبیات، مشهد (۱۳۳۴ تا ۱۳۳۷)

photo_2018-04-08_13-04-34

دانشکده ادبیات (فردوسی) مشهد

نشانی: نرسیده به پنج‌راه سناباد، خیابان شاهرخ (اسدالله‌زاده)

دانشکده ادبیات مشهد در سال ۱۳۳۴ تاسیس می‌شود و شریعتی در فاصله سال‌های ۱۳۳۴ تا ۱۳۳۷ دانشجوی این دانشکده در رشته ادبیات است. پس از بازگشت از اروپا، او در فاصله‌ی سال‌های۱۳۴۵ تا ۱۳۵۰ استاد تاریخ این دانشکده می‌شود. از سال ۱۳۵۰ شریعتی به وزارت علوم منتقل شده، امکان تدریس را از دست می‌دهد و در سال ۱۳۵۲، هنگامی که در زندان است حکم بازنشستگی می‌گیرد. امروزه این ساختمان متعلق به جهاد دانشگاهی مشهد است.

(بیشتر…)

زندان قزل قلعه: نقطه آغاز (دستگیری ۱۳۳۶)

زندان قزل قلعه یا قزل قلاع (قلعه سرخ)

نشانی: تهران، ده امیرآباد (بزرگراه جلال آل احمد)

این بنا از جمله بناهای دوران قاجار است که در خارج از دروازه یوسف آباد و در زمین‌های جلالیه در ده امیر آباد قرار داشته است. در دوران قاجار مورد استفاده مسافرین و کاروان‌هایی بوده است که از زنجان و گیلان و همدان و گلپایگان عازم پایتخت بودند. در زمان رضا شاه نیز به عنوان انبار مهمات و وسایل اسقاطی مورد استفاده قرار می‌گرفت. پس از کودتای ۲۸ مرداد این کاروانسرا با دیوارهای بلند کاه‌گلی‌اش به زندان تغییر کاربری داد و محلی که به نگهداری اسب و قاطر مسافران کاروانسرا اختصاص داشت بدل به سلول انفرادی شد. این زندان تا سال ۱۳۵۰ دائر بود و دوسال پس از انقلاب تبدیل به میدان میوه و تره‌بار شد.

آخرین آدرس قبل از سفر به فرانسه برای تحصیل، تهران (خرداد ۱۳۳۷)

منزل آقای مومنی

نشانی: میدان امام حسین، خیابان دماوند، خیابان ایرانمهر 

شریعتی پیش از سفرش به خارج از کشور برای ادامه تحصیل (۱۳۳۷) در این مکان ساکن بوده است.  مادر و خواهر کوچکش (افسانه) به همراه او از مشهد به تهران آمده و در این خانه که متعلق به یکی از اقوام مادری بود، مستقر شدند. آقای مومنی از اولین مهاجرین روستای کاهک به تهران در دهه ۳۰ بود و از همین رو از اولین میزبانان هم ولایتی‌های خود در این سال‌ها. شریعتی در خرداد ۱۳۳۷ از همین منزل با بدرقه مادر، خواهر و میزبان، تهران را به مقصد پاریس ترک می‌کند.

کوچه شولشر، پاریس (۱۳۳۷ تا ۱۳۳۸)

photo_2017-07-02_17-07-20

پاریس، شولشر

نشانی: پاریس، کوچه شولشر، پلاک ۱، طبقه آخر، پاریس ۱۴

1, Rue Victor Shoelcher

75014-Paris

کوچه شولشر، همجوار قبرستان مونپارناس در منطقه ۱۴ پاریس است. شریعتی چند ماه قبل از آمدن همسر و فرزندش به پاریس در سال ۱۳۳۸، دراین مکان ساکن بوده است. این کوچه به دلیل اقامت سی ساله سیمون دو بوار، نویسنده و فیلسوف فرانسوی (مولف کتاب جنس دوم) شهرت پیدا کرده است.

 

photo_2017-07-02_17-07-14

سیته انترناسیونال یونیورسیتر (شهرک دانشجویی بین‌المللی پاریس) ( ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۲)

photo_2017-07-02_17-43-21

سیته انترناسیونال یونیورسیتر(شهرک دانشجویی بین المللی پاریس)

نشانی: محل تجمعات نیروهای سیاسی ایرانی

Cite Internationale Universitaire de Paris

17, Boulevard Jourdan

75014 Paris

شهرک دانشجویی پاریس که در محله چهاردهم پاریس واقع شده بود، عبارت است از مجموعه اقامتگاه‌های دانشجویی که از ۱۹۲۵ به دانشجویان و محققین، هنرمندان و ورزشکاران خارجی و فرانسوی اختصاص داشت. پس از جنگ جهانی اول و با انگیزه‌ی نوعی آشتی فرهنگی از یک سو و پاسخگویی به بحران خوابگاه‌های دانشجویی برای خارجی‌ها، به همت وزیر آموزش عالی تاسیس شده است. در ایام جنگ جهانی دوم، توسط ارتش هیتلری اشغال شده بعد از جنگ و مرمت دوباره به دانشجویان سپرده شد. این شهرک دانشجویی از مراکز مهم تجمعات سیاسی بسیاری از تبعیدی‌ها و اپوزیسیون سیاسی جهانی بوده است. برای ایرانی‌ها نیز یکی از کانون‌های اصلی تجمعات کنفدراسیون جهانی در دهه چهل و پنجاه به شمار می‌آمد. شریعتی در تمام سال‌های اقامتش در پاریس برای شرکت در مجالس سیاسی دانشجویان ایرانی به این محل رفت و آمد داشته است.

قبرستان مونپارناس، پاریس (۱۳۳۷ تا ۱۳۳۸)

photo_2017-07-02_17-12-17

 

قبرستان مونپارناس

نشانی: پاریس، بولوار ادگار کینه، شماره ۳، پاریس ۱۴

Cimetiere Montparnasse

3, Boulevard Edgar Quinet

75014-Paris

شریعتی به مدت کمتر از یک سال در کوچه شولشر، واقع در ضلع شرقی قبرستان مونپارناس، سکونت داشته و این مکان محل تردد روزانه او بوده است. در این قبرستان چهره‌های بزرگ فرهنگ و هنر و ادبیات از جمله شارل بودلر، امیل دورکهیم، ژان پل سارتر، سیمون دو بوار، ژان بودریار، اوژن یونسکو و ساموئل بکت مدفون هستند.

photo_2017-07-02_17-12-22

آلیانس فرانسه، پاریس (۱۳۳۷ تا ۱۳۳۸)

photo_2017-07-02_16-38-40

 

آلیانس فرانسه

نشانی: پاریس، خیابان راسپای، پلاک ۱۰۱، پاریس ۶

Alliance Francaise

101, Avenue Raspail

75006 Paris

آلیانس مدرسه‌ای‌ست با قدمتی بیش از صدسال که آموزش زبان فرانسه برای خارجی‌ها را بر عهده دارد. شریعتی در بدو ورود به فرانسه (۱۳۳۷) علی رغم اینکه با زبان فرانسه آشنا بوده است، به منظور تقویت زبان خود در این مدرسه ثبت نام می‌کند. در نامه‌ای به همسرش می‌نویسد:

«… صبح‌ها به مدرسه آلیانس می‌روم که تقریبأ پنج‌هزار خارجی دارد و دو ساعت درس می‌خوانم.» (برسد به دست پوران عزیزم ،چ؛ دوم ۱۳۹۵)

 

photo_2017-07-02_16-38-34

باغ ابسرواتوار، پاریس (۱۳۳۷ تا ۱۳۳۸)

 

IMG_3278

 

باغ ابسرواتوار(Jardin de l’Observatoire)

نشانی: پاریس، شماره ۹۶، بولوار آراگو، پاریس ۱۴

Jardin de l’Observatoire

Boulevard arago 96

75014-Paris

«… او یک مجسمه تنها بود، برروی سکوی بلند و مغرورش ایستاده می‌اندیشید و گویی به این شهر ده میلیونی رنگا رنگ پر جوش و خروش کاری و سرکاری ندارد؛ خودش است و خودش؛ دو نفری باهم اند و فارغ از روزگار ! و این بود که او را دوست می‌داشتم و باور نمی‌کردم که او یک تکه سنگ بی‌جان و بی‌احساس است که آن را تراشیده اند، هرگز! با او احساس شباهت و رفاقتی خاص می‌کردم  و او را مردی در خور دوستی و ستایش می‌یافتم، گاه در برابرش لحظاتی می‌ایستادم و به چشم‌های پر تفکر و لبخند عمیقش و آن پیشانی مواج و پر وقارش چشم می دوختم و لبخندی از سر ستایش و هم احساسی و هم فهمی می‌زدم و احساس می‌کردم که لبخند لبهایش، به پاسخ من، کشیده‌تر و روشن‌تر می‌شود، لب‌هایش درست تکان می‌خورد.» ( م.آ ۱۳)

باغ ابسرواتوار در پاریس یک باغ کوچک قرن نوزدهمی است در جوار پارک معروف لوکزامبورگ (که مجلس سنای فرانسه در آن قرار دارد) و به دلیل نزدیکی به ابسرواتوار پاریس (مرکز نجوم) این نام را به خود گرفته است. شریعتی به مدت یک سال (۱۳۳۸ تا ۱۳۳۹) به این باغ که در نزدیکی محل اقامت و نیز کلاس‌های درسش قرار داشت رفت و آمد می‌کرد. مقاله «در باغ ابسرواتوار» که در کتاب کویر چاپ شده به تجربه حضور یکساله مداوم در این باغ اشاره دارد.

 

photo_2017-07-02_15-36-49

شریعتی خود در باره این باغ می‌نویسد:

«… من این باغ ساده و خلوت و زیبا را از همه فرانسوی‌ها و غیر فرانسوی‌ها، بیشتر دوست می‌داشتم؛ مردم همه در باغ لوگزامبورگ جمع می‌شدند که معروفترین و جالب‌ترین باغ پاریس است که کمی پایین‌تر از ابسرواتوار، اما من ترجیح می‌دادم که بر روی همین  نیمکت سبز چوبی، در زیر درختی که با او آشنا شده‌بودم و عادت کرده بودم ، ساعتها بنشینم و تنها فکر کنم و به قول ناصرالدین‌شاه خیالات بفرمایم …»( م.آ ۱۳)

دانشگاه سوربن، پاریس (۱۳۳۸ تا ۱۳۴۲)

photo_2017-07-02_16-53-05

 

دانشگاه سوربن

نشانی پاریس، خیابان ویکتور کوزن، پلاک ۱، پاریس ۵

La Sorbonne

1.Rue Victor Cousin

75005 Paris

دانشگاه سوربن که از قرن سیزدهم توسط روبرت دو سوربن تاسیس شده و در آغاز دانشگاه الهیات بوده است تا کنون یکی از مراکز مهم آموزش عالی در فرانسه است. شریعتی از سال ۱۹۵۹تا ۱۹۶۴، دانشجوی ادبیات و تاریخ دانشکده سوربن (تاریخ قدیسین) بود و دکترای خود را تحت عنوان «فضایل بلخ» و زیر نظر پروفسور لازار گذراند.

کوچه داگر، پاریس (۱۳۳۹ تا ۱۳۴۱)

 

پاریس، داگر

نشانی: پاریس، کوچه داگر، پلاک ۷۵، پاریس ۱۴

Tipi Hotel

75, Rue Daguerre

75014 Paris

خیابان داگر. شریعتی همراه همسر و دو فرزندش به مدت دو سال در پلاک ۷۵ کوچه داگر که هتل ارزان قیمتی بوده است در فاصله سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۲ زندگی کرده‌اند. این کوچه که در محله ۱۴ پاریس قرار دارد از قرن پیش نام داگر را بر روی خود داشته که به نوعی پدر عکاسی است. عبور اتومبیل در این کوچه سنگفرش ممنوع است و امروزه یکی از کوچه‌های معروف این شهر است. شماره ۷۵ همچنان یک هتل است.

 

photo_2017-07-02_17-27-17