[]

شریعتی پس از بازگشت از اروپا و آغاز تدریس در دانشکده ادبیات مشهد نامش برسر زبان‌ها افتاد. از سال ۱۳۴۶ استاد مطهری طی نامه‌ای از او دعوت به همکاری و نوشتن مقاله برای انتشارات حسینیه ارشاد می‌کند. این همکاری با نوشتن دو مقاله تحت عناوین «از هجرت تا وفات» و «سیمای محمد» که در کتاب «محمد خاتم پیامبران» به چاپ رسید آغاز شد. در این کتاب که به مناسبت آغاز پانزدهمین قرن بعثت توسط حسینیه ارشاد در تاریخ ۱۳۴۷ انتشار یافت چهره‌هایی چون دکتر سید حسین نصر، دکتر محمد جواد باهنر، اکبر هاشمی رفسنجانی، دکتر سید جعفر شهیدی، علامه طباطبایی، استاد مطهری و آیت‌الله زنجانی نیز قلم زده‌اند. پس از این همکاری‌ست که به تدریج شریعتی برای ارائه کنفرانس‌هایی به تهران دعوت می‌شود و این آغاز فعالیت‌های شریعتی در حسینیه ارشاد است که با بسته شدن آن (۱۳۵۱) و زندانی شدن او (۱۳۵۲) به پایان می‌رسد.
در دو سال آغازین دهه‌ی ۵۰ شریعتی به دنبال فعالیت‌هایش در حسینیه ارشاد مورد توجه محافل دانشجویی قرار می‌گیرد و سخنرانی‌های متعددی را در دانشگاه‌های ایران (دانشگاه‌های شیراز، تربیت‌معلم، نفت آبادان، آریامهر،…) برگزار می‌کند. از سال ۱۳۵۲به دنبال بسته شدن حسینیه ارشاد شریعتی ممنوع‌القلم می‌شود و آثار او با اسامی مستعار (علی سبزواری، علی خراسانی،…) به شکل گسترده پخش می‌شده است؛ روندی که تا انقلاب ایران ادامه پیدا می‌کند.


گزارش انجمن ادبی دانشکده ادبیات مشهد در روزنامه خراسان (۱۳۳۶)

گزارش انجمن ادبی دانشکده ادبیات مشهد در روزنامه خراسان

 

روزنامه خراسان در تاریخ ۶ بهمن ۱۳۳۶ گزارش از جلسه انجمن ادبی دانشکده ادبیات مشهد منتشر کرده است. ریاست این انجمن را در آن مقطع زمانی علی شریعتی بر عهده داشته است.


نامه‌ی مطهری به شریعتی و دعوت برای نوشتنِ مقاله (۱۳۴۶)

نامه‌ی مطهری به شریعتی و دعوت برای نوشتنِ مقاله

در سال ۱۳۴۶ مرتضی مطهری برای کتاب «محمد خاتم پیامبران» به تعدادی از اساتید دانشگاه سفارشِ مقاله داد، از جمله به علی شریعتی. تصویرِ دست‌نوشته‌ی نامه ضمیمه شده است.

(بیشتر…)


وصیت شرعی؛ نامه به محمدرضا حکیمی (آذر ۱۳۵۵)

 

وصیت شرعی

متن زیر، نامه‌ای است که شریعتی با عنوان «وصیت شرعی» در آذر ۱۳۵۵ خطاب به استاد محمدرضا حکیمی نوشته و شش ماه قبل از مرگش شخصا به دست ایشان رسانده است. در این نامه شریعتی درباره‌ی آثارش می‌گوید:

«کارهای اصلی‌ام به همان علت همیشه، زندانی زمانه شده و بنابودی تهدید می شود، آنچه هم از من نشر یافته، به دلیل نبودن امکانات و کم بودن فرصت، خام و عجولانه و پرغلط و بد چاپ شده است و تمامی آن را نه به عنوان کارهای علمی، تحقیقی، که فریادهایی از سر درد، نشانه هایی از یک راه ، تکان‌هایی برای بیداری، ارائه طریق، طرح‌هایی کلی از یک مکتب، یک دعوت، جهات و ایده‌ها و بالاخره نوعی بسیج فکری و روحی در جامعه باید تلقی کرد و آن هم در شرایطی تبعیدی، فشار، توطئه، فرصت گذرا و حالتی که هر لحظه‌اش انتظار فاجعه‌ای میرفت.
آنها همه باید تجدید نظر شود، از نظر علمی غنی شود و خورشت بخورد، غلطگیری معنوی و لفظی و چاپی شود.»
و در ادامه به استاد حکیمی می‌نویسد:
«اینک، من ، همه این ها را که ثمره عمر من و عشق من است و تمام هستی‌ام و همه اندوخته‌ام و میراثم را با این وصیت شرعی، یکجا به دست شما میسپارم و با آن ها هرکاری که می‌خواهی بکن.»
این متن که تا اواسط دهه ۸۰ در اختیار استاد حکیمی قرار داشت و سپس به خانواده سپرده شد موضوع تفسیر، موضع‌گیری و تنش‌های بسیاری در میان موافقین و منتقدین شریعتی طی چهل سالی شد که از عمر این متن می گذرد. «تجدید نظر»، «غنی شدن از نظر علمی»، «غلط‌گیری معنوی»، چه معنایی دارد و اینکه بر اساس چه روشی چنین ضرورتی می تواند محقق شود؟ در فاصله میان تابستان ۵۶ تا پایان سال ۵۷، کمیته‌ای با مدیریت استاد حکیمی و حضور استاد مطهری و بهشتی، برگزار می شود تا چنانچه متن وصیت خواهان آن است به تنظیم و تصحیح آثار شریعتی مشغول شود. به موازات دفتر تنظیم آثار شریعتی در اروپا نیز اقدام به چاپ آثار شریعتی می‌کند. این کمیته به دنبال مرگ آقا مصطفی خمینی و اوج‌گیری مبارزات سیاسی علیه نظام شاهنشاهی و چاپ و تکثیر وسیع آثار شریعتی به شکل مخفی عملا منحل می شود و استاد حکیمی عملا فلسفه وجودی چنین کمیته‌ای را منتفی می‌داند.

(بیشتر…)


اسلام شناسی، تاریخ اسلام (۱۳۴۷)

اسلام‌شناسی

روی جلدِ چاپِ اوّلِ کتاب اسلام‌شناسی، ۱۳۴۷.

علی شریعتی این جلد از کتاب را به پدرش تقدیم کرده است: «به استاد و مرادم، پدرم، که هر چه دارم از اوست، تقدیم می‌کنم. ۴۹/۷/۲۵». تصاویر دست‌نوشته‌ی شریعتی در صفحات آغازین نسخه‌ی اهدایی به پدرش:

(بیشتر…)


تقاضای راهنمایی برای تدوین کتاب‌های دینی در قم (۱۳۴۸)

تقاضای راهنمایی برای تدوین کتاب‌های دینی در قم


برنامه‌ی تدریس تاریخ در دانشکده مشهد (۱۳۵۰ ـ ۱۳۴۸)

 

 

 

برنامه‌ی تدریس در نیمسال دوم ۱۳۵۰ـ ۱۳۴۹

شریعتی از سال ۴۵ تا ۵۰ استاد تاریخ دانشکده ادبیات مشهد است. (سال ۵۰ انتقال موقت از دانشگاه به وزارت علوم در تهران) دروس تاریخ تمدن، ویژگیهای قرون جدید و تاریخ ادیان و اسلام شناسی از واحد‌های درسی است که تدریس می‌کرد.

 


نمونه سوالات امتحانی شریعتی در دانشکده مشهد (۱۳۴۷ تا ۱۳۴۹)

 1 004

نمونه سوالات طراحی شده توسط شریعتی در دانشکده مشهد

(بیشتر…)


موافقت رئیس دانشگاه مشهد با سخنرانی‌های شریعتی در حسینیه ارشاد (۱۳۴۹)

موافقت رئیس دانشگاه مشهد با سخنرانی‌های شریعتی در حسینیه ارشاد


دعوت به سخنرانی در تهران و تبریز (۱۳۴۹)

دعوت به سخنرانی در تهران و تبریز


دعوت به سخنرانی در دانشگاه پلی‌تکنیک (۱۳۵۰)

دعوت به سخنرانی در پلی‌تکنیک

«ماشین در اسارت ماشینیسم»، بهار ۱۳۵۰.