[]


گفتمان نو شریعتی؛ احسان شریعتی ( روزنامه شرق ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۶)

NewsCrop.aspx

گفتمان نو شریعتی

گروه اندیشه روزنامه شرق پیرو چاپ سلسه مقالات سمپوزیوم چهلمین سالگرد شهادت شریعتی به انتشار مقاله‌ای از دکتر احسان شریعتی پرداخت عنوان این مقاله « گفتمان نوشریعتی» است.

گروه اندیشه: احسان شریعتی نوشریعتی را نه به معنای «عبور» از ‏شریعتی بلکه نوبازسازی شریعتی می‌داند. او در گفت‌و‌گوی حاضر به دو پرسش پاسخ می‌دهد، دو پرسشی که در گفت‌وگو با روشنفکران متأثر از شریعتی و نیز موافقان و منتقدان او و در آستانه همایش چهلمین یادمان علی شریعتی با چند تن از آنها مطرح می‌شود: ١) بحران مبتلابه امروز ما و ‏پرسمان اصلی این دوران را چه می‌دانید؟ ۲) با توجه به میراث شریعتی و پیشینه و پشتوانه هم‌اندیشی و هم‌سخنی در ‏سرمشق گفتمانی و صورت‌بندی معرفتی دوران او، اکنون چه راه‌حل، خروجی و برون‌رفتی ارائه می‌دهید؟
«اکنون، ما و شریعتی»، عنوان همایشی علمی است که به‌ بهانه چهلمین سالگرد علی شریعتی در تیرماه امسال به همت بنیاد شریعتی برگزار خواهد شد. احسان شریعتی هدف از این سمینار را کادرسازی، یک کادر جمعی یا به تعبیر بوردیو «روشنفکر جمعی» و تلاش برای ترسیم چشم‌اندازی نو در جامعه‌ عنوان می‌کند. مقصود از «اکنون» در عنوان همایش، اشاره به زمانه و زمینه حاضر است و منظور از «ما» همه کسانی‌اند که دغدغه مسائل زمانه خود را دارند و همچنین آنان‌ که از طریق امتزاج افق خود با افق شریعتی سعی در مواجهه با معضلات و مسائل زمانه خود دارند. آنچه در ادامه می‌آید پاسخ‌های احسان شریعتی، استاد فلسفه دانشگاه تهران، است به این دو پرسش:

ادامه


اومانیسم راستین،گفتگو با عباس منوچهری(روزنامه شرق ۲۹ فروردین ۱۳۹۶)

index

اومانیسم راستین

پاسخ عباس منوچهري به ٢ پرسش درباره میراث شریعتی:
 

عباس منوچهري، استاد علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، در پاسخ به دو پرسش درباره «اکنون، ما و شریعتی» به دو فقر اشاره می‌کند: فقر اندیشه و فقر اقتصادی رنج‌آور. به نظر او، این دو فقر نماینده بحران روزگار ماست. آنچه در ادامه می‌آید، پاسخ او به دو پرسش زير است: ۱- بحران مبتلابه امروز ما و پرسمان اصلی این دوران چیست؟ ۲- با توجه به میراث شریعتی و پیشینه و پشتوانه هم‌اندیشی و هم‌سخنی در سرمشق گفتمانی و صورت‌بندی معرفتی دوران او، اکنون چه راه‌حل، خروج و برون‌رفتی ارائه می‌دهید؟

ادامه


اهمیت پروژه روشنفکری «نو شریعتی» در گفت‌وگو با مقصود فراستخواه (روزنامه شرق ۲۹ فروردین ۱۳۹۶)

Image result for ‫مقصود فراستخواه‬‎

اهمیت پروژه روشنفکری «نو شریعتی» در گفت‌وگو با مقصود فراستخواه

شریعتی چشم‌بسته دین را به حوزه عمومی فرا‌نخواند.

 

مقصود فراستخواه ظرفیت‌های گفتار شریعتی را در چند مورد خلاصه می‌کند: «گرفتارنشدن در دین خصوصی؛ نگاه به دین به‌مثابه امری مدنی و توجه به ابعاد و خصایص اجتماعی و فرهنگی دین در جهان اسلام و در ایران؛ جماعت‌گرایی؛ تفسیر و در عین حال نقد درون‌ماندگار؛ دین‌اندیشی انتقادی کارآمد برای عمل رهایی‌بخش سیاسی؛ فهم اهمیت برابری هم‌زمان با آزادی و عرفان و مانند آن»، ولی پروژه شریعتی را طرحی ناتمام می‌داند که نیاز به بازاندیشی عمیق‌تر، ویرایش و تفسیر تازه و خوانش و صورت‌بندی مجددی از شریعتی دارد. در آستانه‌ چهلمین یادمان علی شریعتی، پرسش‌های مکتوب خود را با مقصود فراستخواه، جامعه‌شناس و نواندیش دینی، درباره نقش شریعتی در تبیین و فهم مسائل دوران ما در میان نهادیم. آنچه در ادامه می‌آید، پاسخ‌های این استاد دانشگاه به پرسش‌های مذکور است. مقصود فراستخواه، نویسنده کتاب‌هایی چون «سرآغاز نواندیشی معاصر»، «زبان قرآن»، «دین و جامعه»، «دین، خرد، دانش: یادداشت‌هایی بر روند احیاء اصلاح و بازسازی اندیشه» و «تدبری در آیات قرآنی» است که تأملاتی درباره روشنفکری دینی در ایران و نقش شریعتی در آن، در برخی آثار مذکور داشته است.

ادامه


شریعتی و داعش؛ شریعتی و آزادی؛ محسن زال (۹۵/۱۱/۲۳)

محسن زال

 

 

شریعتی و داعش؛ شریعتی و آزادی

محسن زال

 به بهانه سخنان اخیر حاتم قادری

“خدایا این کلام مقدس را که به روسو الهام کرده ای، هرگز از یاد من مبر که: من دشمن تو و عقاید توهستم،اما حاضرم جانم را برای آزادی تو و عقاید تو فدا کنم”(شریعتی؛ نیایش/ص8/م آ.8)

نقد حاتم قادری به شریعتی محور های متفاوتی دارد که بررسیدن همه آنها مثنوی ای هفتاد من می شود.البته شریعتی شناسان در باب آن زیاد نوشته اند. اما چونان که گویی سنت روشنفکری ایران است، از طرفی مرغ یک پا دارد و از سویی حریفان رغبتی به خواندن آثار یکدیگر نشان نمی دهند؛از این رو نگارنده بر این است که این نوشته نیز مخاطبی جز حاتم قادری دارد، مخاطب خواننده منصفی است که در پی حقیقتی فراتر از نام هاست.

ادامه


شریعتی، معلم کدام انقلاب؟: سوسن شریعتی(1386)

images

شریعتی، معلم کدام انقلاب؟

 آیا شریعتی انقلابی بود ؟ به کدام معنا انقلابی بود ؟ در روش ؟در اهداف؟ در تفکر؟

ادامه


بی ذوقی سیاست، اندر معایب سنگ قبرهای متحدالشکل (در حاشیه سنگ قبرهای سه شهید دانشگاه )؛ سوسن شریعتی ( ۱۶/آذر/۱۳۹۵)

دهه ۱۳۹۰

دهه ۱۳۹۰

قبل از انقلاب

قبل از انقلاب

 

روزهای اول انقلاب

روزهای اول انقلاب

 

بی‌ذوقی سیاست

اندر معایب سنگ قبرهای متحدالشکل

(در حاشیه سنگ قبرهای سه شهید دانشگاه )

 « …گورستان ها به تعبیر مورخ فرانسوی، نورا، “اماکن حافظه” هستند؛” رفرانس‌های اساسیِ تاریخ ِفرهنگی یک قوم .«مکان حافظه می تواند یک بنا باشد، یک شخص مهم، یک موزه، آرشیوها، یک سمبول یا یک نهاد…» فراخواندن، به ثبت رساندن و به رسمیت شناختن این اماکن حافظه تکیه گاهی ضروری برای وجدان تاریخی جامعه است تا با آینده مواجهه ای بی ترس داشته باشد. به گفته نورا، تنوع اماکن تنوع و تکثر حافظه ها را نمایندگی می کند؛ تنوع و تکثری که در عین حال ضامن تمامیت یک اجتماع است. از همین رو فراموشی، دفرماسیون و یکسان سازی این اماکن حافظه که غالباً به نام ایجاد وحدت ملی از سوی قدرت ها انجام می گیرد نه تنها ریشه کن شدن تاریخی امر اجتماعی را موجب می شود بلکه با نادیده گرفتن و به رسمیت نشناختن این تنوع، عملاً حافظه ها را به رقبای پنهان و خاموش یکدیگر بدل می سازد و تمامیت مطلوب را بدل به تکه پاره های رقیب ساخته و میدان را کارزار حافظه ها می کند. در برابر فراموشی، دفرماسیون و یکسان سازی ، تنها راه به ثبت رساندن تعدد واقعیت ها و نشان دادن تنوع حافظه ها، به عبارتی چند صدایی بودن دیروز است.»

ادامه

 


شریعتی به مثابه روشنفکری بی‌نقاب: نرگس سوری، به مناسبت (زادروز تولد شریعتی) دوم آذر ماه 1395

photo_2016-11-25_14-53-21

 

شریعتی به مثابه روشنفکری بی‌نقاب

به مناسبت (زادروز تولد) شریعتی دوم آذر ماه 1395

نویسنده : نرگس سوری

پرسش جدی که در رابطه با شریعتی باید طرح کرد اینکه چرا علی رغم تمام سانسورها علیه او، علی رغم تمام تخریب‌ها، تحریف‌ها، اتهام‌ها، تحقیرها، تمسخرهایی که چه در زمان حیات‌اش و چه در این چند دهه بعد از انقلاب علیه او از جانب گروه‌های فکری و ایدئولوژیک مختلف صورت گرفته است، همچنان امروزه ندای “بازگشت به شریعتی” آن هم از جانب فضای آکادمیک شنیده می‌شود؟ چه عاملی سبب می‌شود که اندیشه و فکر او بعد از گذشت چند دهه همچنان زنده و پویا و جذبه‌آفرین باشد؟ در پاسخ باید گفت که جنس اندیشه و تفکر شریعتی از یک سو و جنس روشنفکر بودن او عاملی است که چرایی ماندگاری او را توضیح می‌دهد که در ادامه سعی خواهیم کرد چگونه‌بودگی این دو جنس را تشریح کنیم.

ادامه


دکتر سیدجواد میری : شریعتی و نقد حاتم قادری در بنیاد باران(مصاحبه تیر ماه ۱۳۹۵)

سید جواد میریشریعتی و نقد حاتم قادری در بنیاد باران

دکتر سیدجواد میری :

«… نکته اینجاست که بسیاری از مشکلات، معضلات و پیچیدگی‌های جامعه امروزی ایران را بسیاری از اندیشمندان و دانشگاهیان به شریعتی نسبت می‌دهند. بعد وقتی به این کارها رجوع می‌کنید، چون این‌ افراد از اهالی علم و آکادمیک هستند، باید کتابی نوشته باشند و نقد شریعتی را به صورت سیستماتیک و نظام‌مند انجام داده باشند و بر اساس آن نگاه و آن رویکرد به این نتیجه رسیده باشند که بله مثلاً امروزه واپسگرایی در جامعه ایران وجود دارد و اگر رادیکالیزم، بنیادگرایی، مبارزه با نظام سرمایه‌داری یا پسرفت در جامعه ایران وجود دارد یا بسیاری از مشکلات دیگر، ربط وثیقی به گفتمان شریعتی دارد. باید بتوانند این ادعاها را به صورت علمی و مستدل نشان دهند، اما حقیقت امر این است که بسیاری از دوستان مثلاً آقای قادری و حتی کسانی نظیر دکتر آشتیانی و دیگرانی که به نقد شریعتی می‌پردازند، به صورت مستدل و نظام‌مند به آثار شریعتی ارجاع نمی‌دهند.»

 

ادامه مطلب


ترس از شریعتی در زمانه جولان پراگماتیسم: محسن زال (تیرماه ۱۳۹۵)

محسن زال« ترس از شریعتی در زمانه جولان پراگماتیسم»

 

شریعتی همراه فضیل عیاض کاروان به کاروان می‌رود تا دل هر دردمندی که آزرده شده را به دست آورد و حقیقت را و عدالت را دوباره باز گرداند، صدای قرآن برای او این معنا را نیز دارد، کسانی که صدای دیگری از قرآن می‌شنوند همواره با او در ستیزند. دین علوی از نظر او یک سبک زندگی درخود دارد. ایجاد ترس خصلت این نوع از بودن است. ترس از شریعتی واقعیست.

حسن زال:

ادامه مطلب


احسان شریعتی:گرته‌ای از اندیشهٔ «رهایی»، نزد علی‌شریعتی ( ایران فردا شماره ۲۲، تیرماه ۱۳۹۵)

626-781-1391-3-29-18-43-51-3973گرته‌ای از اندیشهٔ «رهایی»،نزد علی‌شریعتی

احسان شریعتی

فهم سادهٔ «الهیاتِ رهائیبخش» شریعتی اما، با کلیدی که خود او بدست می دهد، ممکن است: آزادی، همچون عدالت و معنویت، یکی از سه رُکن این تفکر را می‌سازد. تحقق این درک از آزادی، در نسبت با برابری و خودآگاهی، مبنای طرحی انضمامی را برای رهائیبخشی تدریجی و مرحله‌ای درمی‌افکند که از آزادی لیبرال به برابری سوسیال و تا فلاح اسپریتوآل بسط می‌یابد. ویژگی رستگاری غایی مورد نظر او این‌ست که این مهم تنها در جامعه‌ای آزاد و برابر متصور و ممکن خواهد شد، و در غیراین‌صورت، فراسوی بُعد فردی و در سطح اجتماعی، دم زدن از هرگونه معنویت و اخلاق و عرفان، فریبی بیش نخواهد بود! زیرا در یک کلام، رهایی از غیر و نفی بیگانگی، پیش‌نیازِ تحققِ آزادی و بازیافتِ خویشتنِ خویش است. زیرا: « ای آزادی! هنگامی‌که تو نیستی، برای آزادگان، برای آن‌ها که تو را می‌پرستند، زندگی روزمره نیز دشوار است..، ای دریغ! هنگامی که بیگانه بر میهنی چیره است، هنگامی که آزادی در بند است نه تنها دولت، وابستگان به حکومت و استبداد و قانون حاکم، بل‌که همه مردم، یکایکِ خلق، جاسوس‌اند، برای بیگانه کار می‌کنند، در کشوری که خویشاوندی جرم است، همه بیگانه‌پرست‌اند! » (م۳۳/ص۷۴)

ادامه مطلب