[]

کویر: خیال پردازی های غنی | حجابی قرلانغیچ (هفته‌نامه کرگدن ـ آذر ۱۳۹۹)

کویر: خیال پردازی های غنی

حجابی قرلانغیچ (مترجم کتاب کویر)
منبع: هفته‌نامه کرگدن
تاریخ: آذر ۱۳۹۹

 

کتاب کویر اولین بار در سال ۱۹۹۲ میلادی به ترکی ترجمه و چاپ شد و بسیار مورد علاقه قرار گرفت. این ترجمه نسبتاً کم کیفیت چند بار به چاپ رسید.

بالاخره با اجازه خانم شریعت رضوی طرح ترجمه و چاپ کلیات[مجموعه آثار] دکتر شریعتی مطرح شد. بنده برای بار دوم در سال ۲۰۱۰ به ترجمۀ جدید کویر اقدام نمودم. این ترجمه جدید نیز تا آنجا که من می دانم چهار بار چاپ شده است. کتاب های هبوط و کویر از طرف خوانندگان خیلی استقبال شدند. احتمالاً علت استقبال شدنش این باشد که کویر از نظر خیال پردازی ها خیلی غنی است و انسان را به تفکر می اندازد. زبان کویر خیلی گیرا و جذب کننده است و روحیات نویسنده در آن منعکس شده است.

بنده قبلاً از دکتر شریعتی تشیع علوی و تشیع صفوی، اسلام شناسی (سه جلدی) و شیعه را ترجمه کرده بودم. کتاب کویر و هبوط از همۀ کتاب های دکتر شریعتی متفاوت است از نظر محتوا و زبان.

(بیشتر…)

در کویر انسان با خدا سخن می گوید | سارا شریعتی (هفته‌نامه کرگدن ـ آذر ۱۳۹۹)

در کویر انسان با خدا سخن می گوید

 سارا شریعتی
منبع: هفته‌نامه کرگدن
تاریخ: آذر ۱۳۹۹

 

اینک او را مجذوب و به کویر هدایت خواهم کرد. در آنجا با قلب وی سخن خواهم گفت.

به او تاکستانهایش را خواهم سپرد و دشت عخور باز به  یک باب امید بدل خواهد شد.

در  آنجا او همچون ایام جوانی اش و همچون روزی که مصر را ترک می کرد، آواز خواهد خواند.

کتاب هوشع نبی. باب دوم. ۱۴. ۱۵

برای من مزینانی، ” کویر”، کویر خراسان است، کویر مزینان تاریخی و روستاهایش در حاشیه آن. اما داستان کویر قدیمی تر و شناخته شده تر از تاریخ ماست. کویر سرزمین “غیب” است، “قلمرو قدسی”، آنجا که “خدا با انسان سخن می گوید”. داستان های کویری در کتب مقدس، بسیارند.

(بیشتر…)

قدرت درد، اعجاز دل، هدایت نیاز | هادی خانیکی (هفته‌نامه کرگدن ـ آذر ۱۳۹۹)

واگویه ای از رویارویی با «کویر»

قدرت درد، اعجاز دل، هدایت نیاز

هادی خانیکی
منبع: هفته‌نامه کرگدن
تاریخ: آذر ۱۳۹۹

 

در خلاف آمد عادت بطلب کام که من

کسب جمعیت از آن زلف پریشان کردم

حافظ

 

هنوز آرای قطعی ایالت‌های جورجیا، کارولینای شمالی وآریزونا در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا اعلام نشده و گشودن چشم امید بر افق جهان بدون ترامپ برای ما ایرانیان کاملا روشن نیست؛ که باید سویه‌های خیال را به گذشته‌ای نه چندان نزدیک بکشانم.

بالا رفتن آمار رسمی کشته‌های کوید ۱۹ در ایران از مرز ۴۵۹ تن هم حاکی از نزدیک شدن مرگ به هر کوی و برزن است. ولی انگار باید برای لحظه‌هایی به زندگی، آن هم درکویر بیندیشم.

این هنر شریعتی است که دست کم به من، امکان پرتاب شدن از زمانی به زمان دیگر و از میدانی به میدان دیگر داده و مرا دوباره به میانه همان زمان و میدانی که بوده‌ام برگردانده است.

(بیشتر…)

گذر از نیستان | گفت‌وگوی سوسن شریعتی با احسان شریعتی (هفته‌نامه کرگدن ـ آذر ۱۳۹۹)

گذر از نیستان

گفتگوی سوسن شریعتی با احسان شریعتی دربارهٔ «کویر»
منبع: هفته‌نامه کرگدن
تاریخ: آذر ۱۳۹۹ 

 

  • شریعتی خود در متنی که در سال ۱۳۵۵ نوشته است کتاب کویر را تلاشی برای «پل زدن از لائوتزو و بودا تا هایدگر و سارتر، و این همه را به یُمن داستان آدم در فرهنگ ابراهیمی می‌داند. در گفتگو قرار دادن سنت‌های متعدد اندیشیدن به انسان، اضطراب‌هایش باشد یا پاسخ‌های ممکن. در این متن هم صحبت از گفتگو با ماسینیون مسیحی است، هم سخن از بودا است و هم سفر آفرینش و هم نوروزایرانی؛ هم مزینان است و هم پاریس.هم حاج غلام و هم سولانژ بُدن. جستجویی است سراسیمه و البته خود می‌گوید تلاش برای باز کردن راهی که نه فرش شود با کاشی‌های اصفهان و نه با آجرهای کارخانهٔ آجرپزی(متحدالشکل) اگر یکی از رویکردهای ممکن به کویر می‌تواند رویکرد فلسفی باشد سوال این است که آیا این متن پراکنده وچندپاره، چند منبعی و التقاطی، را می‌توان مفهوم‌سازی کرد و تقسیم‌پذیر با دیگری؟

می‌بایست با توضیحی در بارهٔ واژه و مفهوم «التقاط» شروع کرد. گرایش به «التقاط» Eclectism (از فعل یونانیeklegein ، به‌معنای انتخاب کردن یا برگزیدن)، به سنتی در تاریخ  فکر و فلسفه برمی‌گردد که در تلاش است با گزینش و تلفیق عناصری گوناگونی از نظام‌های مختلف، و البته عناصر همخوان با یکدیگر، سیستمی جدید برسازد.

(بیشتر…)

نیمه نیمه تمام کویر | فرامرز معتمد دزفولی (هفته‌نامه کرگدن ـ آذر ۱۳۹۹)

نیمه نیمه تمام کویر

فرامرز معتمددزفولی
منبع: هفته‌نامه کرگدن
تاریخ: آذر ۱۳۹۹

 

شریعتی در یکی از آخرین وصیت هایش از خانوده اش می خواهد که” فلسفه خلقت” یا” درد بودن” را به کویر بیافزایند و با هم چاپ کنند. گویی کتاب فلسفه خلقت-امروزه با نام هبوط- تکمیل و تمام کنننده کویر بوده است.کویر اثری که شریعتی از میان همه آثارش توجه و  حساسیت خاصی نسبت  به آن دارد و به تعبیرش بیانی  به تمامه از “خود”اوست.اما  چرا در آخرین تامل ها و وسواس هایش هنوز  کویر رااثری نیمه تمام می داند که نیاز دارد برای کامل شدن در یک مجلد  کنار هم بیایند؟ آیا کویر را بدون افزودن این مقاله بلند برای مخاطب خود ناقص می یافته است که چنین خواهشی از بازماندگان و خانواده اش دارد؟چراکه می توانست  فلسفه خلقت را کتابی مستقل بدانند و در ادامه و  زمره نوشته های ادبی اش بخواهد آن را چاپ کنند. این پرسشی است که می تواند هر مخاطب آشنا و پی گیر کویریات، از خود داشته باشد و پی جوی آن گردد.خوب است برای یاقتن پاسخ این پرسش، پیش تر بپرسیم کویر چه  میگوید و چه پرسشی را میخواهد با مخاطب خود در میان بگذارد و به آن پاسخ بگوید که نویسنده ملزم می شود از نو نزدیک دویست صفحه دیگر بنویسد و آنها را منضم به آن کند؟ و آیا نهایتا در این بخش افزوده وی پاسخ خود را می یابد و خیال اش برای مخاطبش راحت می شود یا خیر؟

(بیشتر…)

کویر خراسان در کنار کویر جهان‌های عرب | حسین صراف (هفته‌نامه کرگدن ـ ۲۲ آذر ۱۳۹۹)

 کویر خراسان در کنار کویر جهان‌های عرب

تواریخ مشترکی که در صورت جغرافیا نمایان شده است

حسین صراف (نویسنده و مترجم عراقی کتاب کویر به زبان عربی)
منبع: هفته‌نامه کرگدن (شماره ۱۳۳)
تاریخ: ۲۲ آذر ۱۳۹۹

 

علیرغم ترجمه اکثر آثار دکتر شریعتی به زبان عربی نوشته‌های کویریاتی او تا کنون در اختیار مخاطبان عرب زبان قرار نگرفته بوده‌است. جهان عرب از دهه شصت با آثاری چون تشیع علوی و صفوی، بازگشت به خویشتن ، حج ، تاریخ تمدن و غیره آشنا بوده و با ترجمه کویراین بار افق جدیدی است که گشوده می‌شود.
کتاب کویر برای اولین باردر سال ۱۳۹۵ توسط حسن صراف ، اهل عراق به زبان عربی ترجمه شده و با نظارت کرسی گفتگوی ادیان سازمان یونسکو در دانشگاه کوفه (عراق) به چاپ رسیده است. در روزهایی که عراق  بحران داعش را از سر می گدراند.

(بیشتر…)

پرونده‌ی پنجاه سالگی «کویر» در هفته‌نامه‌ی کرگدن (آذر ۱۳۹۹)

تنهایی پر هیاهوی معلم شهید ما

پنجاه سالگی کویر دکتر علی شریعتی

مجله هفتگی کرگدن به سردبیری سید علی میرفتاح در شماره آذر ماه خود (بیست و دوم) بخش «فراغتی و کتابی» را به پنجاه سالگی انتشار کتاب کویر اثر شریعتی اختصاص داده است. این ویژه نامه که «تنهایی پرهیاهو»ی معلم شهید ما نام دارد شامل یازده مقاله در باره کویر از منظرهای متنوع می شود و همگی (از مترجم تا جامعه شناس ) به امکانات نظری و منظرهای معنوی ای که این کتاب قادر است بگشاید نظر انداخته اند. نویسندگان و عناوین این مطالب عبارتند از:

(بیشتر…)

یاد معلم، با مردم | احسان شریعتی (متن سخنرانی در تلگمینار «در زمانه عسرت زیستی» ـ ۲ آذر ۱۳۹۹)

یاد معلم، با مردم

احسان شریعتی
منبع: متن سخنرانی در تلگمینار «در زمانه عسرت زیستی»
تاریخ: ۲ آذر ۱۳۹۹

 

در شرایط بحران حاد زیستی و معیشتی‌ای که جامعه‌‌ی ما در جهان معاصر با آن مواجه شده است، بهترین بزرگداشت را در تداوم اندیشه و پویش راه او می‌یابیم و در بازگویی و بیانِ به‌روز آن چشم‌انداز نظری و برون‌داد و بدیل عملی‌ آن، و می‌دانیم که این بحرانِ اقتصادی-اجتماعی ربط و نسبت وثیقی با بحران انسداد سیاسی و امتناع عقیدتی دارد که جملگی مجموعه‌ی دالانی تودرتویی را در مقابل ما قرار داده است، به‌گونه‌ای که نخست باید بتوانیم سرنخ این کلاف سردرگم را بیابیم.

(بیشتر…)

سنت فراموش‌شده | علی‌اشرف فتحی (کانال تلگرام تقریرات ـ ۱۳ مرداد ۱۳۹۹)

سنت فراموش‌شده

علی‌اشرف فتحی
منبع: کانال تلگرام تقریرات
تاریخ: ۱۳ مرداد ۱۳۹۹

 

چند روز پیش در کتابخانه منزل یکی از اقوام، جلد چهارم کتاب ارزشمند «جرعه‌ای از دریا» را دیدم که به‌تازگی منتشر شده است. در تورق اجمالی و مختصری که داشتم، به خاطره‌ای از آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی درباره دکتر شریعتی در صفحه ۵۹۱ برخورد کردم که گفته بودند:
«یک روز آقای قدسی مشهدی که از رفقای دکتر شریعتی بود، به من گفت که دکتر شریعتی اسم شما را در دفتر یادداشتش نوشته است تا با شما ملاقاتی داشته باشد. آقای قدسی منتظر بود اعلام آمادگی کنم تا وی مقدمات دیدار را فراهم کند. با خودم فکر کردم ارتباط ظاهری با وی سبب می‌شود مردم خیال کنند که با وی همفکر هستم و معلوم هم نیست که او سلیقه‌ام را بپسندد و نظرم در وی مؤثر واقع شود. از این جهت روی موافق نشان ندادم، البته با صراحت به وی پاسخ منفی ندادم».

(بیشتر…)

برخیزیم و گامی فراپیش نهیم! | محمد رضایی (کانال تلگرام ماهنامه ایران فردا ـ آذر ۱۳۹۹)

برخیزیم و گامی فراپیش نهیم!

محمد رضایی
منبع: کانال تلگرام ماهنامه ایران فردا
تاریخ: آذر ۱۳۹۹

 

۱. شریعتی از این موهبت بزرگ برخوردار است که چه در دوره زندگی کوتاهش و چه در حیات پس از مرگش هیچگاه وابسته به قدرتی نباشد. این خصوصیت موجب شده است تا او از سوی افراد و گرایش‌ها و جریان‌های مختلف نقد شود و دیدگاه‌هایش به چالش کشیده شوند.کلام شریعتی برای برخی منتقدانِ اتفاقاً نامتجانسش همچون صدای سازی است در دست کودکی ناآگاه و نابلد و البته پر مدعا و لاجرم صدایی گوشخراش و ناهنجار و برای عده‌ای دیگر همچون نواختن سازی توسط نوازنده‌ای متبحر و چیره‌دست و البته هارمونیک و گوش‌نواز. طیف مواجه‌شوندگان با شریعتی با این دو حد کاملاً متضاد اما در یک نقطه اشتراک دارند و آن اینکه چه صدای شریعتی ناموزون باشد و آزاردهنده و چه هارمونیک و دل‌نواز، صدایی حذف ناشدنی است. آنها که از این صدا خوششان نیامده است مجبور شده‌اند صدایش را بشنوند و آنهایی که دل به این صدا سپرده‌اند، همچنان مسحورش می‌شوند و معناهایی تازه و بدیع را در طنین آن کشف می‌کنند.

(بیشتر…)