[]

شريعتي بر كشمكشي دروني و تنشي اگزيستانسيل در زندگي و در بسياري از آثارش تاكيد داشته است: تنش ميان عقل و دل؛ احساس و انديشه، ميان دكارت و پاسكال و… اين تنش رد پاي خود را در زندگي اجتماعي و حيات ذهني و عاطفي او نيز گذاشته است. در نامه‌اي به فرزندش احسان از تضاد ميان “جايگاه اجتماعي” و وضعيت انساني” خود سخن مي‌گويد و اينكه علي رغم علاقه‌اش به هنر و ادبيات مجبور شده است جامعه شناسي را همچون رشته تحصيلي ادامه دهد. در دهه ٣٠ يكي از مشغوليت‌هاي او ادبيات و شعر است. اگرچه از اواخر دهه ٣٠ ديگر شعر نمي گويد اما با آغاز تدريس در دانشكده ادبيات مشهد و سپس سخنراني در حسينيه ارشاد اشكال ديگر فعاليت‌هاي هنري را پي مي‌گيرد. به طور مشخص مي‌توان به علاقه شريعتي به تئاتر اشاره كرد. دانشجويان او در دانشكده مشهد ( ايرج صغيري، رضا دانشور و داريوش ارجمند) همگي به ياد مي‌آورند كه شريعتي با چه شعفي اجراي تئاتر ابوذر را در مشهد و سپس در تالار حسينيه ارشاد پي مي‌گرفته است. در ليست پيشنهادي شريعتي براي فعاليت‌هاي ضروري فرهنگي در كتاب “چه بايد كرد “مي‌توان اهميت و جايگاه هنر را ديد.
مهمترين سهم را در آثار شريعتي، ادبيات و شعر بر عهده دارند. او از همان اوايل جواني با دنياي شعر سر و كار دارد. در روزنامه خراسان برخي از اشعارش را به چاپ مي‌رساند، در محافل شعراي جوان خراسان فعال است، در دانشكده ادبيات مشهد نشست‌هاي ادبي برقرار مي‌كند ، درباره شعر مي‌نويسد و ترجمه مي‌كند. “در نقد ادب “، اثر مندور را براي پايان نامه فوق ليسانس ترجمه كرده، “ادبيات چيست ؟”سارتر را بعد از بازگشت از فرانسه در مجله روشنگر به چاپ رسانده است. شريعتي رساله‌هايي كوچك نيز در اين باب نوشته : ” شعر چيست؟”، “مذهب دري است و هنر پنجره‌اي”، “هنر گريزي از آنچه هست”. “هنر در انتظار موعود” نيز نام كنفرانسي است در حسينيه ارشاد. (دفتر شعر و نمونه‌هايي از روزنامه خراسان و چند شعري كه در مجموعه هنر امده است. )
روزنامه نگاری نیز یکی دیگر از اشکال فعالیت‌های فرهنگی شریعتی است که مدت کوتاهی از زندگی فرهنگی شریعتی را به خود اختصاص داده است. شریعتی قبل از آغاز فعالیت حرفه‌ای در حسینیه ارشاد در بعضی از نشریات فرهنگی دهه‌های ۳۰ و ۴۰ در داخل (خراسان، هیرمند) و خارج ( ایران آزاد، نامه‌ی پارسی،…)قلم می‌زده است.


تدریس اسلام شناسی در حسینیه ارشاد ( ۱۳۵۰ تا۱۳۵۱)

 

آغاز سلسله درس‌های اسلام شناسی در حسینیه ارشاد

سلسله دروس اسلام شناسی هندسی در ۲۷ جلسه در فاصله یک سال از ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۱ به طول انجامید، بخشی از این دروس در زمان حیات علی شرعیتی از نوار پیاده و منتشر شدند و توسط خود شریعتی تصحیح شدند. این کلاس‌ها که در زیر زمینی (‌کتابخانه) برگزار می‌شد،با استقبال فراوان دانشجویان روبرو می‌شود.


نمایشنامه سربداران به کارگردانی محمد علی نجفی( مهر ۱۳۵۱)

 

 

نمایشنامه سربداران

سه ماه پس از اجرای نمایشنامه ابوذر و استقبال فراوان مخاطبین از این نمایشنامه با تشویق شریعتی نمایشنامه دیگری آماده اجرا در حسینیه ارشاد می‌شود. این نمایشنامه به نام « سربداران» و با کارگردانی محمد علی نجفی و فخرالدین انوار متأسفانه به علت مقاومت و اعتراض بخشی از نیروهای مذهبی تند رو از اجرا باز می‌ماند و پس از پیروزی انقلاب به شکل سریال تلویزیونی ممکن می‌گردد.

بازیگران این نمایشنامه عبارت بودند از: رضا عباسی، شهسوار، هاشمی، محمد هاشم شیرازی، پرنیان، احسانی، ضیاء، خلیلی، مهرزاد مینویی،‌موسوی، موحدی، قادری.*

——————————————

*-به نقل از اسناد ساواک جلد دوم صفحه ۸۲


نمایش سربداران ( ۱۳۵۱)

نمایش سربداران

 

نمایش سربداران به کوشش محمد علی نجفی و تصحیح متن نمایشنامه توسط دکتر شریعتی و نقش آفرینی هاشمی طبا و میر محمود موسوی و…. در پنجم آبان ماه ۱۳۵۱ واقع در زیر زمین حسینیه ارشاد به اجرا در آمد . اما تنها یک شب به نمایش گذاشته و شب دوم حسینیه ارشاد به دستور ساواک بسته شد .

مطالبی که در این صفحه ارایه می‌شود مجموعه‌ای است از خاطرات دست‌اندکاران این نمایش .

سربداران ( خاطرات عبدالله اسفندیاری)   pdf

چند پرده از آشنایی با علی شریعتی و فعالیت در حسینیۀ ارشاد؛ سید مصطفی هاشمی‌طبا pdf

محمدعلی نجفی :شریعتی قیصر و گاو را دوست داشت

 

کتاب هنر در کویر